Gokverslaving

Een gokje wagen is normaal. Er is pas sprake van een gokverslaving als gokken leidt tot problemen. En iemand er niet mee kan stoppen. Zo komt hij of zij bijvoorbeeld in financiële problemen, of daardoor zelfs in contact met politie. Bijvoorbeeld door geld uit de kassa te stelen op het werk, om schulden te kunnen aflossen.

Wat is het?

Een gokverslaving is een gedragsverslaving. Er is sprake van een gokverslaving als iemand zoveel gokt dat er problemen ontstaan. Bovendien lukt het niet om te stoppen. Daardoor ontstaat geldnood, of zelfs flinke schulden.

Bij een gokverslaving is sprake van de volgende drie dingen:

  • Gokken
  • Gokdrang
  • Gokgedachten 
Gokken

Het eerste lijkt nogal logisch. Iemand met een gokverslaving gokt en gokt steeds meer. Daardoor verliest hij of zij steeds meer geld.

Gokdrang

Bij een verslaving is er sprake van gokdrang. Iemand wil zo dan graag gokken dat hij of zij er last van heeft als dat niet kan. De gokker voelt zich onrustig, zenuwachtig en gehaast.

Gokgedachten

Daarnaast denkt iemand die verslaafd is ook steeds aan gokken. Voorbeelden van gokgedachten zijn:

  • Misschien dat ik deze keer win
  • Een keertje spelen moet kunnen
  • Ik heb al zo lang niet meer gespeeld
  • Even kijken of ik vandaag geluk heb
  • Ik heb zo hard gewerkt vandaag


Magisch denken
Een gokker denkt vaak dat de kans op winnen groter is dan normaal. Al kan iemand dat niet bewijzen. Dat noemen we magisch denken. Hieronder ziet u een paar voorbeelden:

  • Ik kan de kans op winnen vergroten
    "Ik win als ik de gokkast op het juiste moment reset (de stekker eruit trek)."
  • Ik voel aan wanneer ik geluk zal hebben
    "Scherven brengen geluk, dus vandaag win ik."
  • Ik weet wanneer ik zal winnen, door goed te kijken wat er voor mij is gebeurd
    "De vorige speler heeft alles verloren, nu moet de kast wel uitbetalen."


Deze voorbeelden zijn niet te bewijzen. Toch is het voor de gokker reden om nog een gokje te wagen.

Symptomen

Bij het ontstaan van een gokverslaving doorloopt een gokker drie fasen:

  • de winnende fase
  • de verliezende fase
  • de wanhopige fase

De winnende fase

In deze fase is gokken vooral leuk. Gokken betekent plezier, opwinding en vermaak. De gokker geniet van het winnen. Winnen geeft een kick.

De gokker gaat geloven in zijn of haar manier van spelen. Als de gokker wint denkt hij of zij dat dat komt door het goede spel. Bij verlies denkt de gokker juist dat het door iets komt wat eenmalig is. Dus 'pech gehad' of 'het systeem deugt niet'. Of 'iemand anders heeft vals gespeeld' of 'de kast staat verkeerd afgesteld'. Het verliezen wordt goedgepraat. De gokker wint, verliest, betaalt kleine leningen terug en leent opnieuw.

Kenmerken:
  • plezier
  • opwinding
  • goed gevoel over zichzelf
  • veel winnen
  • lenen, maar (nog) zonder problemen
De verliezende fase

De gokker gokt nu ook met geleend geld. De gokker verbergt de leningen vaak voor partner, ouders en familieleden. De gokker gedraagt zich steeds stiekemer. En houdt anderen op een afstand. Gokken helpt om even te ontspannen.

Om verliezen ongedaan te maken en leningen terug te kunnen betalen, gaat de gokker steeds meer gokken. Het is moeilijk om te blijven werken. Het wordt vaak gejaagd en onzorgvuldig gedaan. Hoe meer iemand gokt en verliest, hoe moeilijker het is om te stoppen.

Later in deze fase leent de gokker steeds meer. Nu ook van vrienden en familie. De gokker denkt vaak dat hij of zij alles kan terugbetalen. Er zijn steeds meer ruzies met vrienden en familie. De gokker belooft vaak om te stoppen.

Soms raakt de gokker werkloos. Bijvoorbeeld omdat de werkgever ontdekt dat er geld is gestolen. Of omdat de gokker vaak niet op het werk komt. De gokker denkt nog steeds dat het vanzelf lukt om al het geld terug te verdienen.

Kenmerken:

  • het verzinnen van smoesjes
  • andere activiteiten worden een last, er ontstaan fouten
  • geen goed financieel overzicht
  • een minder goed gevoel over zichzelf
  • hoop op de grote winst blijft
  • beloftes om te stoppen
De wanhopige fase

De gokker is in deze fase het grootste deel van de dag met gokken bezig. Vaak is er slecht contact met de familie en vrienden. De mensen in de omgeving weten niet meer wat ze moeten doen. Ze vertrouwen de gokker ook niet meer. Werken lukt meestal niet meer. De gokker is zoveel met gokken bezig dat hij of zij zich niet meer op werk kan concentreren.

De gokker twijfelt zelf nu ook of het nog wel goed komt. Vaak zijn er nu ook andere problemen. De gokker is rusteloos, geïrriteerd en nerveus. Vaak slaapt en eet de gokker ook slecht. De gokker heeft weinig plezier in eht leven. De gokker voelt zich wanhopig en hulpeloos.

De problemen zijn groot geworden. Vaak gaat het loon direct naar schuldeisers. Deze eisen hun geld op en sturen dreigbrieven. Deurwaarders verschijnen aan de deur. De gokker heeft met nog maar weinig mensen contact. Vaak zijn er ook problemen met politie en justitie. 

Kenmerken:

  • de hele dag (en nacht) bezig met gokken
  • slecht contact met familie en vrienden
  • grote problemen op het werk. Soms helemaal geen werk meer
  • de gokker gelooft zelf ook niet meer dat het nog goed komt
  • slecht eten en slapen
  • somberheid of depressie

Ontstaan

Niet iedereen die gokt krijgt een gokverslaving. Sommige mensen zijn gevoeliger voor beloning. Zij krijgen een grotere kick van winnen en de spanning die bij gokken horen. Ook onthouden ze het beter als ze gewonnen hebben en onthouden ze verlies minder goed.

Herinnering

Mensen denken dat dingen die ze zich beter herinneren ook vaker voorkomen. Herinnert iemand zich het winnen goed? Dan denk hij of zij ook dat dit vaker zal gebeuren.

Hier maken de mensen die gokspelen maken handig gebruik van. Zij zorgen ervoor dat mensen zich het winnen goed kunnen herinneren. Zodat ze gaan geloven dat de kans op winnen groot is.

Misschien is het u opgevallen dat het altijd heel duidelijk is als iemand wint. Een fruitautomaat geeft altijd veel geluid en lichtjes als er gewonnen wordt. Hierdoor onthoudt de winnaar dit heel goed. Maar ook de mensen die ernaast zitten zien dat er gewonnen is.

Gedrag aanleren

Mensen gaan iets vaker doen als het iets goeds oplevert. Of als het voorkomt dat er iets naars gebeurt. Andersom werkt het ook. Mensen gaan dingen minder vaak doen als het iets naars oplevert. Of als het ervoor zorgt dat er iets leuks weggehaald wordt.

Mensen blijven heel lang proberen als ze weten dat er sóms een beloning komt. Wij noemen dat een variabele beloning. In het casino gebeurt dit dan ook veel.

Ook fruitmachines werken ook zo. Af en toe wint iemand wat. En van te voren is ook niet duidelijk hoeveel. Dit zorgt ervoor dat iemand blijft proberen. Zo wordt gokgedrag aangeleerd. Vooral voor mensen die winnen beter onthouden.

Behandeling

Bij de behandeling van een gokverslaving is veel aandacht voor het herkennen van de processen die een verslaving in stand houden.

Iemand moet een goed beeld krijgen van het eigen gokgedrag. Iemand moet het eigen magisch denkpatroon leren kennen. En natuurlijk ook het aangeleerd gedrag. Daarom wordt vaak cognitieve gedragstherapie gegeven. Die dan tot doel heeft om het gokken te stoppen. En het gevoel van eigenwaarde weer terug te krijgen.

Mist u iets in onze Kennisbank?  Of heeft u een opmerking over de tekst?  Vertel het ons: ehealth@antesgroep.nl        |        Disclaimer