Schizofrenie

Als iemand lang (tenminste 6 maanden), of vaker last heeft van een psychose, dan spreken we van schizofrenie.

Wat is het?

Schizofrenie is een psychische stoornis.Het woord schizofrenie komt uit het Grieks en betekent letterlijk ‘gespleten geest’. Vaak denken mensen dat schizofrenie betekent dat iemand meerdere persoonlijkheden heeft. Dat is echter niet het geval. 

Schizofrenie is een neurobiologische ontwikkelingsstoornis, een hersenziekte. Schizofrenie ontstaat gedurende de groei en rijping van de hersenen. Dit leidt tot stoornissen in de informatieverwerking, waardoor problemen in de waarneming, het geheugen en de aandacht ontstaat. Deze problemen leiden tot een grotere kwetsbaarheid voor het optreden van psychosen.

Er is sprake van schizofrenie als iemand meerdere psychosen heeft gehad en ook tussen de psychosen in klachten houdt. Of als een psychose lang aanhoudt.

Het komt voor bij ongeveer 1% van de bevolking. Vaak openbaart het zich in de leeftijd van zestien tot vijfentwintig jaar. Bij mannen vaak een paar jaar eerder dan bij vrouwen. 

Symptomen

Bij schizofrenie is er sprake van meerdere psychosen, of van een psychose die lang aanhoudt. De symptomen zijn gelijk aan die bij een psychose. Daarnaast is er sprake van een verminderd functioneren. Het lukt bijvoorbeeld niet meer om een baan te houden, of sociale contacten worden verwaarloosd. Toekomstverwachtingen moeten ineens worden bijgesteld. Dit is een ingrijpend proces, waarbij behandeling en steun in de omgeving vaak onmisbaar zijn.

De symptomen zijn niet voor iedereen gelijk. Er bestaan verschillende vormen van schizofrenie. Soms gaat de ene vorm over in een andere. Soms is er ook niet duidelijk sprake van één vorm. Dan wordt er gesproken van ongedifferentieerd type. 

  • Paranoide type
    Bij dit type is er vooral sprake van wanen en/of gehoorshallucinaties (stemmen). Iemand heeft bijvoorbeeld het idee dat hij of zij achtervolgd of bespioneerd wordt. Soms hoort iemand ook stemmen die bevelen of opdrachten geeft, of commentaar heeft op degene die ze hoort.  
     
  • Gedesorganiseerde type
    Bij deze vorm zijn er vooral problemen in het denken en het gevoelsleven. Het uit zich in onsamenhangende spraak, chaotisch gedrag en een vlak gevoelsleven. 
     
  • Katatone type
    Deze vorm kenmerkt zich door problemen in de motoriek. Dit wordt ook wel katatonie genoemd. De symptomen zijn voor iedereen anders. Voor sommige personen geldt dat zij zich doodstil houden. In soms heel oncomfortabele houdingen. Andere personen bewegen juist veel op een doelloze manier. Soms komt het allebei voor bij één persoon. 
Comorbiditeit

Mensen met schizofrenie hebben vaak ook last van andere stoornissen, zoals depressie en angststoornissen. Meerdere stoornissen die naast elkaar bestaan wordt ook wel co-morbiditeit genoemd. In bijna de helft van de gevallen is er ook sprake van middelenmisbruik of verslaving. Ook komen sociale problemen veel voor, zoals werkloosheid, armoede en dakloosheid.

Ontstaan

Het is niet precies duidelijk wat de oorzaak is van schizofrenie. Erfelijkheid speelt een rol. Maar dit is niet de enige factor. Ook belastende omstandigheden in de omgeving zijn bepalend. Iemand met aanleg heeft meer kans om de stoornis te ontwikkelen als er in de omgeving bijvoorbeeld meer stress voorkomt of als iemand drugs gaat gebruiken.

Ook de omstandigheden tijdens een zwangerschap kunnen van invloed zijn op de aanleg voor psychose bij de baby. Ondervoeding van de moeder, of een zware bevalling (zuurstofgebrek) kunnen de kans op schizofrenie verhogen. 

Vroeger dacht men dat schizofrenie werd veroorzaakt door een verkeerde opvoeding, maar we weten inmiddels dat daar de oorzaak niet ligt.

Behandeling

De behandeling heeft twee doelen. Hij is er op gericht om de symptomen te verminderen. De behandeling kan de positieve symptomen vaak doen verminderen of zelfs laten verdwijnen. De negatieve symptomen blijven echter vaak aanwezig. Daarom is het ook belangrijk om te leren omgaan met de stoornis. Ook dat komt aan bod bij de behandeling.

De behandeling bestaat meestal uit een combinatie van psychologische interventies en medicatie. Kijk voor een uitgebreide omschrijving van de behandeling bij behandeling bij psychose.

Mist u iets in onze Kennisbank?  Of heeft u een opmerking over de tekst?  Vertel het ons: ehealth@antesgroep.nl        |        Disclaimer